تحول مفهوم امنیت ملی (مطالعه موردی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

مفهوم امنیت، همراه با تحولات ساختاری نظام بین‌الملل در زمینه‌های اجتماعی، سیاسی و ارتباطات متحول شده است. واحدهای سیاسی و کشورهای جهان به مقوله امنیت توجه خاصی دارند، چراکه این امر منعکس‌کننده توانایی بقاء به‌مثابه واحدهایی مستقل و مشخص در عرصه جهانی است. لذا ارائه یک تعریف مطلق و کامل از امنیت ممکن نیست؛ چراکه این مفهوم، مفهومی نسبی است و ازاین‌رو با فرض و احتمال درباره آن صحبت می‌شود. هدف این مقاله ارائه سیر تحولات مفهوم امنیت ملی و بررسی این تحولات در امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران است که سؤال اصلی آن است که مفهوم امنیت ملی دچار چه تحولاتی شده است و در جمهوری اسلامی ایران به چه شکلی بوده است؟ فرضیه پژوهش بر این امر تأکید دارد که جابه‌جایی در کانون‌های قدرت در عرصه جهانی و روندهای کلان در داخل و خارج موجب تحول مفهوم امنیت ملی شده است. در این مقاله چارچوب نظری مورداستفاده، روش تحلیل گفتمانی است. یافته‌های مقاله نشان می‌دهد که اهمیت یافتن بعد ذهنی امنیت، یا همان احساس امنیت به همراه فعال شدن امنیت اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، زیست‌محیطی، در مقابل امنیت نظامی مطرح است که این مسائل، نتیجه عواملی همچون گسترش فنّاوری در عرصه‌های گوناگون، افزایش تعداد بازیگران، افزایش خطرات زیست‌محیطی و افزایش فقر و تبعیض به همراه فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و پایان نظام دوقطبی مطرح شده‌اند. هدف نهایی در سیاست‌های داخلی و خارجی جمهوری اسلامی ایران نیز تأمین امنیت ملی است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evolution of the Concept of National Security (Case Study of the National Security of the Islamic Republic of Iran)

نویسندگان [English]

  • Hemmatollah Shamoli
  • Alireza Zargar
چکیده [English]

The concept of security has evolved along with the structural changes of the international system in terms of social, political and communication. Political units and countries of the world pay special attention to the issue of security, because it reflects the ability to survive as independent and specific units in the global area. Therefore, it is not possible to provide an absolute and complete definition of security; because this concept is a relative one and, therefore, it is talked about with assumption and probability. The purpose of this article is to present the evolution of the concept of national security and to examine these evolutions in the national security of the Islamic Republic of Iran. The main research question is what changes the concept of national security has undergone and how it has been in the Islamic Republic of Iran? The research hypothesis emphasizes that the shift in the centers of power in the global arena and macro trends at inter- and intra-level of security have evolved the concept of national security. In this paper, the theoretical framework is based on discourse analysis method. Findings show that the importance of the mental dimension of security, or the feeling of security along with the activation of economic, political, cultural, and environmental security are considered as new security concepts versus military security concept; which is the result of such factors as various technology developments, and increasing the number of security actors, environmental risks, poverty, and discrimination along with the collapse of the Soviet Union led the end of the bipolar system. The ultimate goal in the domestic and foreign policies of the Islamic Republic of Iran is to ensure national security.

کلیدواژه‌ها [English]

  • National Security
  • Transformation
  • Concept
  • National Security of the Islamic Republic of Iran
  • discourse

ارتقاء امنیت وب با وف ایرانی